سخنرانی نماینده تشکیلات دموکراتیک زنان ایران در مراسم «روز جهانی زن» در پارلمان بریتانیا
با عرض سلام و احترام به حضار محترم در روز خجسته ۸ مارس، روز تجدید عهد برای مبارزه با نابرابریهای جنسیتی، و جهانی عاری از فقر، خشونت، تبعیض، بیعدالتی و تخریب محیط زیست.
اولین بزرگداشت این روز بیش از یک قرن پیش، در سال ۱۹۱۱ برگزار شد. در سال ۱۹۷۵، سازمان ملل این روز را رسماً به عنوان روز جهانی زنان به رسمیت شناخت و از تمام دولتها خواست تا حقوق زنان را تأمین کرده و علیه نابرابریهای مبتنی بر جنسیت مبارزه کنند. اکنون، در سال ۲۰۲۵، این مبارزه همچنان ادامه دارد. در حالی که جنگ در نقاط مختلف جهان بهویژه برای نقض اراده مردم، بهرهبرداری از منابع طبیعی آنها یا کسب برتری ژئوپولیتیکی در جریان است، زنان و کودکان از این خشونتها رنج فراوان میبرند. افزایش سریع بودجههای نظامی، در پی تهدیدات دولت افراطی ترامپ، کاستن از هزینه خدماتی که به نفع مردم است، تهدیدی جدی بهویژه برای طبقه کارگر و زنان محسوب میشود.
در ایران، علاوه بر چالشهای اقتصادی بهدلیل اجرای سیاستهای نولیبرالی رژیم و تحریمهای تنبیهی غرب، رژیم مذهبی اسلام سیاسی ارتجاعیاش را بر تمام جنبههای زندگی مردم تحمیل کرده است. بدین ترتیب، در جمهوری اسلامی ایران نقش زنان بهعنوان شهروندان درجه دو بازتعریف شده است. جمهوری اسلامی بلافاصله پس از تثبیت قدرتش پس از انقلاب سال ۱۳۵۷، مسیر انقلاب را منحرف کرد و با تحمیل دیکتاتوری مبتنی بر تعصبهای مذهبی و خرافات آسیبهای جبرانناپذیری به کشور وارد کرد.
بیش از یک قرن از اولین جشن برگزاری ۸ مارس در شهر شمالی رشت در اسفند ۱۳۰۲ میگذرد. زنان ایرانی، با وجود شرایط سختی که با آن مواجه هستند، همواره در مبارزه برای تغییرات بنیادی کشور پیشگام بودهاند. از زمان تأسیس جمهوری اسلامی، مبارزات زنان خواستار: منع چندهمسری، حق طلاق، حضانت فرزندان، حق سفر بدون اجازه شوهر یا ولی و برابری در ارث، ممنوعیت ازدواج کودکان، پایان حجاب اجباری و آزادی در انتخاب پوشش، بوده است.
جنبش زنان در چهار دههٔ اخیر یکی از قویترین و مؤثرترین جنبشها در مبارزات مردمی در ایران بوده است. کارزار یک میلیون امضا، که خواستار حذف مواد زنستیز از قانون اساسی بود، نخستین تلاش از پویشهای متعدد و موفق زنان بود.
تظاهرات و اقدامات منظم زنان، چه در بخشی از جنبش اعتراضی گستردهتر برای تغییر یا برای حقوق زنان، در سالهای ۱۴۰۱-۱۴۰۲ با تظاهرات سراسری “زن، زندگی، آزادی” به اوج رسید. این خیزش از نظر کیفی متفاوت بود، به این دلیل که زنان در آن نقش رهبری را بر عهده گرفتند. در روند مبارزه، خواستهای مربوط به حقوق زنان خیلی زود به خواستهای پایان دادن به دیکتاتوری و احقاق حقوق دموکراتیک مرتبط شد.
زنان جوان رهبری خیزشی را بر عهده داشتند که بیش از شش ماه در همهٔ ۳۱ استان کشور گسترش یافت و رژیم مذهبی را فعالانه به چالش کشید. در جریان این خیزش بیش از ششصد فعال در خیابانها به ضرب گلوله کشته شدند یا اعدام شدند.
با وجود سرکوبهای رژیم، اعتراضها در دو سال گذشته به شکلهای گوناگون ادامه داشته است. در حال حاضر پایگاه اجتماعی رژیم مذهبی حداکثر ۲۰درصد جمعیت تخمین زده میشود. در یک نظرسنجی با عنوان “ارزشها و نگرشهای ایرانیان” که در سال ۲۰۲۴ انجام شد، تمایل عمیق مردم به جدایی دین از دولت نشان داده شد.
خیزش ”زن، زندگی، آزادی“ از این نظر شایان توجه بود که با چند قشر جامعه ارتباط برقرار کرد و آمادگیاش را برای ارتباطگیری با جنبشهای کارگری، جوانان، و صلح نشان داد.
با وجود بازداشتها، شکنجهها و احکام زندانهای طولانی، زنان ایرانی به ابتکارهای مختلف در مبارزه ادامه میدهند. آنها همچنان فرمان به پوشیدن حجاب را در برابر خشونتهای مستمر ماموران رژیم نادیده میگیرند.
شجاعانهترین مقاومت از سوی زندانیان سیاسی زن به صورت اعتراضات و اعتصابات غذا، علیه احکام اعدام صادر شده بر زندانیان سیاسی صورت گرفته است. زنان کمپین « سهشنبههای نه به اعدام» را همراهی کرده و همبستگی خود را با تمامی اعتراضات مخالف اعدام در زندانهای کشور اعلام کرده اند. در ژوئیه ۲۰۲۴، زندانیان سیاسی زن با اعتراض به احکام اعدام صادر شده بر پخشان عزیزی، وریشه مرادی و شریفه محمدی، تجمعی در بخش زنان زندان اوین ترتیب دادند. این احکام و اعدامها به عنوان انتقام رژیم علیه جنبش «زن، زندگی، آزادی» تلقی میشود. مادران دادخواه نیز صدای دیگری در اعتراض علیه تمامی اشکال خشونتهای دولتی هستند؛ بسیاری از آنها در سایه پروندههای «امنیتی» باز قرار دارند یا زندانی شدهاند.
امروزه، در حالی که دولت افراطی راستگرای اسرائیل، مسئول کشتار بیش از ۴۵۰۰۰ فلسطینی تنها در غزه،بی شرمانه ایران را تهدید به نابودی و بازگرداندن به چندین دههگذشته میکند، مبارزه زنان ایرانی علیه رژیم استبدادی و زنستیز، با فریاد بلند «نه به جنگ» و «نه به مداخله خارجی» ادامه دارد.
ما در کنار زنان فعال حقوق بشر، زندانیان سیاسی، مادران خاوران، بازنشستگان، معلمان، پرستاران، کارگران و زحمتکشان، زنان خانهدار، دانشجویان و دیگر فعالان و کوشندگان زن به مبارزه برای رفع ستم جنسیتی، آزادی، برابری، صلح، و عدالت اجتماعی ادامه میدهیم.
زنده باد همبستگی بینالمللی
پیش به سوی جهانی عاری از جنگ!
۵ مارس ۲۰۲۵
